In Oeganda is de medische situatie afschuwelijk, net als in andere delen in sub-Sahara Afrika. De levensverwachting is nog geen 50 jaar, één op de vijf vrouwen sterft door een bevalling en één op de elf kinderen haalt de vijf jaar niet. Eenvoudig te behandelen infectieziektes als diarree, malaria en longontsteking kosten alleen al in het district Mukono duizenden levens per jaar. Kinderen sterven aan uitdroging door diarree, zelfs terwijl er meestal genoeg schoon water aanwezig is. Dit soort doden vallen alleen maar door een combinatie van gebrek aan kennis en onbereikbare medische hulp. Omdat maar 40% van de mensen een vorm van medische hulp binnen vijf kilometer afstand hebben is het vaak een moeilijke en dure onderneming om hulp te zoeken. In Mukono werkt maar één dokter op negentienduizend inwoners (in Nederland zijn dat er ongeveer 6 à 8 keer zoveel). Het is in Oeganda voor bijna iedereen mogelijk om een beetje geld bij elkaar te krijgen om de reis naar het ziekenhuis te kunnen maken. Men onderneemt die reis echter pas als het echt nodig is. De mensen zoeken dus te vaak medische hulp als het te laat is en zijn daardoor niet meer te helpen. Het is dan ook belangrijk dat mensen makkelijker en dicht bij huis al te weten kunnen komen of ze naar het ziekenhuis moeten. Simpele diagnose en een eerste behandeling in de dorpen zelf zou op die manier een enorm verschil maken.

In filmpje hieronder vertelt Emma Kandelaars over het SYPO project MediStructures, op de nieuwjaarsbijeenkomst van de hoofdsponsor SBR.

Het project MediStructures wil medische hulp in Mukono opbouwen op een manier die is aangepast aan de lokale omstandigheden. Het project vormt op een structurele manier medische hulp vanuit de bevolking zelf, precies waar dat nodig is. MediStructures bestaat uit twee delen. Ten eerste geven we medische basistrainingen aan vrouwen uit verschillende dorpen uit het district. Steeds één vrouw per dorp krijgt een training in simpele diagnostiek, behandeling en preventie. In de training wordt in korte tijd behandeld hoe ziektes als malaria, HIV, diarree en TBC te voorkomen zijn, maar ook hoe bijvoorbeeld een wond steriel moet worden gemaakt of hoe kan worden beoordeeld wanneer water veilig is om te drinken. Die trainingen worden door lokale medische staf uitgevoerd, geholpen door medische studenten uit Nederland en onder begeleiding van het hoofd van de medische staf van het district. De vrouwen leren de basis van wat wel, en wat juist niet ernstig is, en vormen daardoor in hun dorp voor iedereen een toegankelijk medische aanspreekpunt.

De tweede fase van het project begint steeds een half jaar na de trainingen. Dan wordt aan de hand van de ervaringen van de vrouwen bekeken waar in de regio medische hulp het hardste nodig is. Sommige van de deelnemers wonen bijvoorbeeld niet zo ver van een bestaande kliniek, waardoor dat dorp al toegang had tot gezondheidszorg. Maar waar duidelijk een grote medische noodzaak is bouwt MediStructures een 'Health Center'. In die kleine klinieken gaat dan een verpleegkundige en een verloskundige werken. Simpele (laboratorium)diagnostiek, een schone ruimte om te bevallen, vaccinaties en uitgebreide behandelmogelijkheden kunnen in de klinieken vele doden voorkomen.

Binnen het project wordt voor iedere 7500 mensen een kliniek gebouwd. Op die manier wordt medische zorg voor iedereen bereikbaar. Het dorp waarin de kliniek komt te staan bouwt zelf mee. Eén van de belangrijkste aspecten van dit project is dat de salarissen van de verpleegkundigen, de medicijnen, gereedschappen en het onderhoud van de klinieken helemaal door de Oegandese overheid betaald worden. Zodra de klinieken gebouwd zijn krijgt het Oegandese Ministerie van Gezondheidszorg deze overgedragen en krijgt de overheid de verantwoordelijkheid over de medische zorg. Zo zijn alle lopende kosten gedekt en voorkomen we dat het project in elkaar stort na de bouw. SYPO blijft wel betrokken door te investeren in het netwerk van medische zorg dat met de deelneemsters van de trainingen en de klinieken ontstaat; we verzorgen verdere trainingen, bijeenkomsten en stimuleren specialisatie en samenwerking van de klinieken.